1 Giới thiệu về Ve Sầu
Tên khoa học của Ve Sầu: Cryptotympana japonica Kate.
Tên nước ngoài: Cicada (Anh), Cigale (Pháp).
Họ: Ve sầu Cicadidae.
1.1 Đặc điểm
Ve sầu là loài côn trùng có vỏ cứng, chiều dài cánh khoảng 3 đến 4cm. Toàn thân của Ve Sầu có màu vàng hơi nâu.
Đầu to, mắt kép, râu ngắn.
Ve Sầu thường có ngực và lưng hơi nhô lên.
Phần bụng chia làm 5-6 đốt. Ở những con ve sầu đực, đốt thứ nhất thường kèm theo cơ quan giúp phát tiếng kêu, bộ phận này thường có màu vàng.
Cánh Ve Sầu thuộc dạng màng, xếp thành hình mái nhà.
Có một số loài khác như Ve Sầu Đen (C.atrata Fabricius) hoặc Cryptotympana pustulata Fabricius cũng được sử dụng.
1.2 Phân bố, sinh thái
Ve Sầu được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng chủ yếu sống ở các vùng có khí hậu nhiệt đới.
Ve Sầu sống trên những cây to tại các khu rừng và thành phố, thường nghe được tiếng Ve Sầu kêu vào mùa hè. Ve Sầu đực sẽ kêu đến khi chết. Cũng vào thời điểm này, Ve Sầu cái đẻ trứng, trứng trải qua giai đoạn nở để thành ấu trùng, những ấu trùng này sẽ sống dưới đất, sau đó, bò lên gốc cây, lột xác để thành Ve Sầu trưởng thành.
1.3 Bộ phận dùng
Thuyền Thoái, Thiền Thoái, Thiều Thuế hay Thuyền Y là tên gọi trong Y học cổ truyền nhằm Chỉ Xác Ve Sầu, Ve Sầu lột xác vào mùa hè do đó thường được thu nhặt xác vào thời điểm này (tháng 6-tháng 7).
Tất cả xác Ve Sầu được tìm thấy ở rừng, ở thành phố, làng quê trên các cây to hay mặt đất, trên sông, suối do bị nước cuốn trôi đều có thể dùng được.
Khi tiến hành lấy xác, cần lưu ý lấy nhẹ nhàng, đựng trong những lọ rộng, hạn chế ép mạnh vì có thể gây vụn xác. Sau khi đem về thì tiến hành rửa sạch và đem phơi khô.
1.4 Mô tả dược liệu Thuyền Thoái
Dáng cong, chân quặp lại, chiều dài dược liệu khoảng 3cm, có thể hơn.
Trên lưng, có một vết rách chạy dọc, mép cuộn vào bên trong.
Đầu dược liệu thót lại, hai mắt lồi ra bên ngoài, miệng rộng, môi trên ngắn, môi dưới kéo dài thành vòi.
Chân quặp vào bên trong, chân trước có kích thước lớn, trên chân có răng và lông màu vàng.
Bụng to, chia thành nhiều đốt.
Đuôi nhọn hoặc có thể hơi tù.
Trọng lượng nhẹ, bên trong rỗng, dễ bị vụn nát, có màu nâu vàng bóng đẹp mắt.
Khi sử dụng, tiến hành cho Thuyền Thoái vào nước sôi, rửa nhẹ nhàng, bỏ đầu và chân.
Trên thị trường hiện nay có 2 loại Thuyền Thoái:
Thuyền Thoái có màu vàng, đây được coi là loại tốt nhất.
Thuyền Hoa là các Ve Sầu sau khi rơi xuống đất nảy sinh một mầm cỏ bên trong.
2 .Thành phần hóa học của Thuyền Thoái
Xác Ve Sầu chứa kitin.
3 Tính vị, công năng
Xác Ve Sầu có vị mặn, ngọt, tính lạnh, không có mùa.
Công năng: Quy vào kinh can và phế, xác Ve Sầu có tác dụng tán phong, tiêu thũng, thanh nhiệt, chống viêm, thúc sởi.
4 Công dụng của Thuyền Thoái
Theo kinh nghiệm dân gian, xác Ve Sầu được dùng để chữa ho, sốt, mất tiếng, viêm tai giữa với liều dùng của Thuyền Thoái là 3-6g dưới dạng thuốc sắc hoặc thuốc bột.
Có thể dùng riêng xác Ve Sầu hoặc có thể đem phối hợp với các loại thuốc khác.